Onderweg

Tijdens een wandelingetje naar de apotheek stuitte ik zomaar op deze liggende lantaarnpaal. Een speciaal gezicht vond ik, vooral omdat je nu eens de met mos begroeide bovenkant kan zien.

In de koffieruimte van het nationaal archief in Den Haag stond dit bordje voor een nogal troosteloze buitenruimte. Tja. Om eerlijk te zijn, hing er wel een plattegrond naast van een geplande binnentuin. Het wordt vast wel aardig, vooralsnog is het echter behoorlijk pretentieus om te spreken over natuurgebied.

Dat geldt ook voor de rest van de omgeving nabij Den Haag Centraal. Grijze (kantoor)kolossen beheersen het beeld. Een leuke verrassing als je dan opeens dit rode wiel spot. Het kunstwerk heet "Roadline" en is gemaakt door André van Lier. Er staan nog twee onduidelijke stenen ooit-witte objecten voor. Die horen er waarschijnlijk bij, ik ben zo eigenwijs om het geen zinvolle toevoeging te vinden.

Verhalen van mijn vader (3)

Idyllisch plaatje uit 2018 van het plaatsje Broekerhaven waar mijn vader Daan Klaassen opgroeide

Hieronder een gedeelte uit het verhaal "Buren" geschreven door hem.

Buren
Bij Afie ging mijn moeder wel eens buurten. Dat deed ze 's avonds. Misschien om de dagelijkse zorgen van zich af te wentelen of gewoon voor de gezelligheid. Ik denk dat soms de tijd vergeten werd, want meer dan eens haalde mijn vader haar op.

Van één keer herinner ik me dat scherp, want toen werd ik wakker en riep om mijn moeder. Maar hoe ik ook riep: er kwam niemand. Vlak ervoor had ik in de eerste klas in '40-'41 het sprookje van Klein Duimpje gehoord, dat jongetje van arme ouders, door hen in de steek gelaten. Dat verhaal leek zich te herhalen. Ik bleef, al wanhopiger, roepen, samen met mijn twee jongere broers en mijn zusje.

Toen mijn ouders de deur uitgingen bij Bertus en Afie hoorden ze dat gegil. Ze zullen haastig naar huis gegaan zijn, maar ze zorgden daarna altijd voor oppas. Dat was niet zo moeilijk, want de oudste buurkinderen waren veel ouder dan wij.

Eigen sokkenpatroon

Laatst zag ik een jonge medebreister in de trein. Zij had net als ik een sok op de pennen, maar die pennen van haar gingen vliegensvlug. Naar schatting ongeveer drie keer zo snel als de mijne. Nou is het geen wedstrijd, maar misschien is het toch goed als ik ook het continentaal breien eens onder de knie probeer te krijgen. Deze sok is in ieder geval nog op de Engelse manier gebreid, gewoon op de manier waarop ik het als kind geleerd heb.

Ik maak er nu eindelijk eens werk van om "mijn" sokkenpatroon op te schrijven. Niet zo interessant voor de meeste andere mensen, want het levert damessokken maat 42 op:

• Zet 64 steken losjes op met naalden 3 en brei daarna 14 cm met naalden 2,5 in boordpatroon (2 recht 2 averecht).
• De grote hiel wordt gebreid over naald 4 en 1. Dus brei je eerst naald 1 recht en dan brei je averecht terug met de steken van naald 1 en naald 4 op één naald. Brei 30 naalden en maak daarbij een kantsteek door de eerste steek van elke naald af te halen én de laatste steek van de rechte naald gedraaid recht te breien.
• De kleine hiel begin je op de rechte kant. Brei 17 steken, haal vervolgens 1 steek af, brei 1 steek en haal daar de afgehaalde steek overheen. Ten slotte brei je 1 steek.
• Keer het werk en haal de eerste steek averecht af. Vervolgens 3 steken breien, 2 samenbreien en 1 steek breien. Je hebt nog 12 steken over, die je niet breit.
• *Op de rechte kant de eerste steek afhalen en breien tot 1 steek voor het ontstane gaatje. Een steek voor het gaatje en een steek na het gaatje samenbreien en daarna nog 1 steek breien.
• Aan de averechte kant de eerste steek averecht afhalen en breien tot 1 steek voor het ontstane gaatje. Een steek voor het gaatje en een steek na het gaatje samenbreien en daarna nog 1 steek breien.*
• Herhaal het gedeelte tussen de ** totdat je geen steken meer over hebt.
• Neem langs de beide zijkanten 16 steken op en brei de eerste complete ronde. Nu ga je minderen voor de spie door om de toer in naald 1 de twee-na-laatste en een-na-laatste steek samen te breien. En in naald 4 steek 2 afhalen, steek 3 breien en vervolgens steek 2 over 3 halen. Ga met het minderen door totdat er weer 64 steken zijn.
• Brei zo verder totdat de voet 21 cm lang is.
• Minder voor de teen in naald 1 aan het eind van de naald, in naald 2 aan het begin van de naald, in naald 3 aan het eind van de naald en in 4 weer aan het begin van de naald net zoals bij de spie. Deze minderingen herhaal je 1 keer in de 4e toer, 2 keer in de 3e toer, 3 keer in de 2e toer en dan 7 keer elke toer.
• De laatste acht steken verdeel je over twee naalden en met de derde naald brei je ze twee aan twee samen.

Lindehout

Het bezit van een museumkaart nodigt je uit om een uurtje ergens naar binnen te gaan en een klein deel van de collectie te bekijken. Zo heb ik afgelopen vrijdag even koffie gedronken in het Rijksmuseum in Amsterdam om daarna een uurtje rond te kijken. Ons oog viel op deze beeldhouwwerk uit ca. 1520, gemaakt van lindehout.

Nou moet je weten dat er in onze straat veel flinke lindes staan. Eerlijk gezegd geven ze behoorlijk wat overlast. Ongeveer 9 maanden per jaar laten ze iets vallen zoals een kleverige stof op de geparkeerde auto's. Natuurlijk is het ook mooi om aan een met bomen omzoomde straat te wonen. Dat je uit lindehout ook heel goed een beeld kan maken, dat wist ik nog niet.

Het bijzondere van deze voorstelling van het Laatste Avondmaal is verder de oude polychromie. Wat me ook aanspreekt zijn de individuele verschillen tussen de twaalf apostelen. De een is kalend, de volgende wat dikker, alleen de haarkleur is redelijk hetzelfde. Dat zal wel te maken hebben met de technische mogelijkheden.

In het museum zag ik duidelijk twaalf mannen rondom Jezus. Bij een eerste blik telde ik er nu elf. Hoewel het een goede foto is uit de Rijksstudio, kan zo'n afbeelding niet helemaal de driedimensionaliteit weergeven. Pas toen ik beter keek, spotte ik de apostel aan de linkerkant die je geheel op de rug ziet.

Vlinders van Yoshizawa

Veel, heel veel kopietjes verdwijnen bij de grote opruimactie linea recta in het oud papier. Ik probeer ook niet steeds te blijven steken door elk A4tje grondig te bekijken. Maar deze kopie uit een origamiboek, nodigde me uit om de vlinders van Yoshizawa even te proberen. Inmiddels is de instructie trouwens op Youtube te vinden, bijvoorbeeld hier.

Dubbele Donald

Op twee opeenvolgende dagen kwam ik deze twee kunstwerken tegen. Wel in een bepaald genre, toch kunst vind ik.

Aan Groenland wordt gerefereerd op een speciale graffitimuur nabij het station in Assendelft. Het schilderij hieronder staat in een buurtgalerie in Amsterdam. Helaas ben ik vergeten enkele nadere bijzonderheden zoals het adres en de kunstenaar te noteren.

Wonderschelp

Nu ik grondig opruim kom ik van alles tegen, dat schreef ik eerder al. In een schoenendoos met wat rommeltjes, zaten deze wonderschelpen. Ook al heb ik ze lang geleden gekocht, ik herkende het zakje meteen en wist waar ik het gekocht heb. Op Achter Clarenburg in Utrecht zaten lang twee Chinese toko's waar ik graag kwam.

Wat kocht ik daar dan? Ik herinner me briefpapier met vlindertjes, lychees in blik en deze schelpen dus.

Nuttig? Nou nee, niet echt. Wel een leuk experiment om zo'n schelp in een glas water te leggen en te wachten op het "wonder".

Ik heb er van genoten, het maakte het kind in me wakker. Zelfs toen er uiteindelijk een soort paardenbloem uit bleek te komen!

Groei en bloei

Op het moment dat ik dit schrijf, ligt er opnieuw een laagje sneeuw. Het is een verstilde wereld, waarin het groeiseizoen nog ver weg lijkt. Bij ons op zolder zijn er toch al een paar planten die er anders tegenaan kijken, ook al is het daar maar een graad of 14 op de vensterbank.

Een paar dagen geleden heb ik de eerste amaryllisknop ontdekt en hopelijk volgen er nog een paar. Ik heb twee moederplanten en een stuk of zes zelfgekweekte bollen, ik schreef er al eerder over. De azalea bloeit al een hele tijd en is eigenlijk op zijn retour.

De sinaasappeltjes zijn daarentegen niet helemaal klaar, aan een aantal vruchten is nog een stukje groen te ontdekken. Het boompje doet het wel erg goed, na een paar mindere jaren.

Zie je het gele bloempje van Susanna-met-de-mooie-ogen? Van de zomer gaat ze weer naar buiten, evenals de sinaasappelboom en de azalea. Voor nu geniet ik binnenshuis van hun groei en bloei.

Verhalen van mijn vader (2)

Ter inleiding: mijn vader Daan Klaassen is na een langdurige ziekte op 66-jarige leeftijd overleden in 2001. Hij was (lesgevende) directeur van een basisschool, maar hield ontzettend veel van schrijven. Op latere leeftijd volgde hij de schrijversvakschool in Amsterdam en gaf daarna schrijfcursussen in het buurthuis. Hij heeft veel teksten nagelaten, waarvan ik er elke vrijdag eentje plaats op mijn blog. Dit keer een verhaal uit 1997 over het bombardement van de Marinewerf van Den Helder op 19-2-1943.

Een zeepbel

Als een zeepbel is je bestaan.

In 1943, precies vierenvijftig jaar geleden, waren er, in Den Helder bij de scheepswerf, mensen op zoek naar vermisten. De laatste die gevonden werd was mijn zevendertigjarige oom Antoon, de jongste broer van mijn vader. Overdekt met zand en betonresten werd hij gevonden, vlak bij een schuilkelder. Hij was een van de tweeënvijftig slachtoffers van het bombardement van de geallieerden. Zijn foto hangt nog bij mijn zeventigjarige neef Daan Heiting, die als vijftienjarige bij het inslaan van de brisantbommen op straat was gaan liggen, onder zijn fiets.

Een flierefluiter werd die oom bij ons thuis genoemd, een vrijgezel die het huis waarin zijn ongetrouwde zusters het heft in handen hielden ontvluchtte, door in het weekend regelmatig naar Amsterdam te gaan, samen met Kees, een broer die toen eveneens ongetrouwd was. Zijn zwager, Ben Heiting, die commandeur was op de Werf, had hem naar Den Helder gehaald, zodat hij ontkwam aan de tewerkstelling in Duitsland. Vond hij onderduiken te riskant? Het liep af zoals het in het gedicht van P.N. van Eyk, 'de tuinman en de dood', staat: Den Helder werd zijn Ispahan.

Knipsels

Al opruimend kom ik allerlei fascinaties uit het verleden tegen, zoals deze knipsels waarvan ik een hele verzameling had aangelegd. Voordat je nu zegt: die wil ik wel hebben, het is allemaal bij het oud papier terechtgekomen. Je kunt niet alles bewaren.

Ik heb nog wel even gesnuffeld en vond het opnieuw fascinerend. Zoals deze foto van de laatste tsarina van Rusland, die natuurlijk toen deze foto gemaakt werd geen idee had wat haar boven het hoofd hing. Voor de duidelijkheid: in 1918 werd ze samen met haar hele gezin vermoord door de bolsjewieken.

Of dit knipsel over Leopold Godowsky. Ooit had ik een pianomuziek die door hem was gecomponeerd, al heb ik niet meer dan een vage herinnering aan deze bladmuziek.

Het nieuwe werelduurrecord wielrennen in 1904 boeit me om een andere reden. Enig idee hoeveel kilometer per uur er nu door de snelste ter wereld gereden wordt? Precies ja, lang geen 88 kilometer. In 2022 heeft Filippo Ganna 56,792 km afgelegd. Iets klopt er dus niet aan dit bericht.