Dagboek Bremen (10 en slot)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Foto van het station Leer vanuit de bus

Andere route

En nu is het tijd voor de terugweg. Vanwege het debacle met GoVolta heb ik een alternatief ticket geboekt bij Deutsche Bahn. Ook met een stukje bus overigens, wat een ironie. Het eerste stuk naar het Oostfriese Leer leg ik af per ICE. Tussen Leer en Groningen is eind 2015 een spoorbrug kapot gegaan. Nu, meer dan tien jaar later, is de vervangende spoorlijn nog niet open. Volgens zeggen gaat dat najaar 2026 echt gebeuren. Het is al vaker beloofd.... Per snelbus reis ik dus van Leer naar Groningen. Daar heb ik 23 minuten de tijd om het nieuwe Groninger station te bekijken. Vervolgens spoor ik verder via Zwolle naar Utrecht. Ruim vierenhalf uur onderweg. Gezien het aantal tussenstappen best snel. Ik benieuwd of het ook werkelijk zo gaat.

Update: inmiddels zit ik in de trein tussen Groningen en Zwolle. Alles rijdt precies volgens de dienstregeling. Wel komt er een schip met zure appelen aan en valt er af en toe een kleine flits te bespeuren. Inmiddels is het aardedonker en klettert de regen naar beneden. Opeens staat de trein stil: boom gevallen op de trein voor ons. Wij gaan niet verder dan station Beilen. Dergelijk ongemak verbindt en zo hoor ik van twee meisjes dat ze op weg zijn naar een concert van Harry Styles in de Arena. Schaars geklede studenten gaan naar een diner ter ere van een bruiloft, twee oudere dames en een Engelsman willen hun vliegtuig halen op Schiphol. Uiteindelijk komt er na een uur wachten een taxibusje voorrijden voor mij en zeven lotgenoten, dat ons naar Zwolle brengt. Bijna thuis!

Dagboek Bremen (9)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Murals

Op mijn laatste dag in Bremen heb ik in de ochtenduren een wandeling gemaakt door de wijk Ostertor oftewel een deel van das Viertel.

Het gaat door voor een hippe wijk en dat snap ik wel. Het is een mix van de alternatieve scene, aparte winkeltjes, veel horeca en sjieke opgeknapte grote huizen uit de negentiende eeuw.

Volgens Wikipedia gentrificeert de wijk, zonder zijn eigenheid te verliezen. Voor de horeca maakte ik geen tijd, wel voor het fotograferen van een aantal muurschilderingen. Heel divers van aard, net als de wijk.

NB Degenen die de Bremer stadsmuzikanten zoeken, kunnen ze vinden op de eerste foto.

Dagboek Bremen (8)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Universum

Bremen heeft een wetenschapsmuseum met veel proefopstellingen die je zelf kunt proberen.. Een soort NEMO, alleen uitgebreider én vrijwel alles werkt. Het heeft een opvallende vorm en ligt - hoe kan het ook anders - in de universiteitswijk. Een kilometer of vijf van mijn verblijfsplaats, dus besloot ik te lopen naar de noordkant van het station en daar een tram te nemen. Al wat er kwam op de desbetreffende halte: geen tram. Na een poosje meldde de display de oorzaak van de vertraging namelijk het Duitse equivalent van "wegens inzet van hulpdiensten".

Nou had ik voor de terugweg de wandelroute al uitgezocht, dus besloot ik me te verplaatsen met de benenwagen.

Een groot deel van de route voerde me door het Bürgerpark. Wat een verschil met het park gisteren! Fietsende studenten, dames op leeftijd die een ommetje maken, joggers, mensen die hun hond uitlaten. Geen ongure handeltjes en ruziënde daklozen te zien. Het ligt duidelijk in een veel rustiger en welvarender deel van de stad. Het is een divers en ruim opgezet park uit de negentiende eeuw.

Ruim een uur later dan gepland, kwam ik aan in het Universum. De ingelaste extra wandeletappe was het waard.

Het Universum wordt vanwege de aard van het museum gefrequenteerd door schoolklassen, die zich niet allemaal even netjes gedragen. Verder kan ik het zeer aanbevelen voor oud en jong.

Ik heb vooral geëxperimenteerd, zelden gefotografeerd. Vandaar een paar armzalige plaatjes die de breedte van de ervaringen in het museum niet goed weergeven.

Er waren bijvoorbeeld tientallen opstellingen met geluid, die uiteraard mijn bijzondere aandacht hadden. Probeer dat maar eens te fotograferen!

Op het kleine stukje video bedien ik de Ultimate Machine, een zinloze uitvinding van de computer pionier Claude Elwood Shannon. Hij is de man die het woord "bit" heeft ingevoerd voor het kleinste brokje informatie.

Dagboek Bremen (7)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Kleurrijk

Na een heerlijk en kleurrijk middagmaal bij Keto Kitchen, heb ik de Kunsthalle bezocht. De collectie is aardig, niet echt hemelbestormend. Ik ben verwend, de laatste jaren was ik in het Louvre, het British Museum, de National Gallery en het Rijksmuseum niet te vergeten. Dit gezegd hebbende, was het toch een enorme ervaring dankzij de laatste zaal van de eerste verdieping.

Als een soort toetje was daar namelijk een installatie van de Zwitserse Pippilotti Rist te zien uit 2025 met als naam Pixelwald Wisera. In een aardedonkere ruimte hingen "druppels" die steeds wisselende kleuren vertoonden.

Je kon er tussendoor lopen of blijven staan en je zo onderdompelen in de alsmaar wisselende kleuren en de muziek. Ik ben er een tijdje gebleven en daarna heb ik mijn mobiel uit het kluisje gehaald en ben er nog een aantal minuten geweest. Heel mooi!

Dagboek Bremen 6

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Park Am Wall en de Weser

Nadat ik eerst op het Hauptbahnhof een alternatieve treinreis met Deutsche Bahn voor de terugweg heb geboekt, heb ik vandaag extra de benen gestrekt. Een kleine 20.000 stappen, zegt mijn telefoon.

Leidraad was de thuis al geprinte NS-wandeling. Zoals ik al vermoedde bij het vooraf doorlezen, was het soms moeilijk om de route te volgen.

Of weer op te pikken bij de twee onverwachte wegafsluitingen die ik tegenkwam. Daar kan de NS natuurlijk niets aan doen. Ik kwam op veel plaatsen die ik anders niet gevonden had. Het was een mooie route door het park op de oude stadsomwalling, een stukje langs de Weser en door de oude binnenstad.

Het aantal daklozen en vooral verslaafden die ik zowel rondom het station als in het park ontmoette, noem ik toch even. In drukke winkelstraten zit er letterlijk elke honderd meter iemand te bedelen. Hoewel ik in Utrecht en Amsterdam wel wat gewend ben, zijn het er hier toch echt meer. Daarbij komt dat ik al drie keer een schimmige transactie met veel geld gezien heb en je snapt dat ik probeer om niet te kijken wat daar precies gebeurt.

Talrijk in het park zijn de beelden en tja, alweer eentje van een blote man.

Op de Weser zag ik de nodige beroepsvaart, die het water deelde met sportieve roeiers en een overstekend pontje.

Dagboek Bremen (5)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Schommel en glutenvrij eten

En verder vandaag ... Eerlijk gezegd heb ik nog van alles gedaan. Zo was ik een kwartiertje in de Unser Lieben Frauenkirch met prachtige glas-in-loodramen én een schommel. Natuurlijk heb ik 'm zelf ook even geprobeerd, al maakte ik snel plaats voor de jongen op de foto die er geen genoeg van kon krijgen.

In Markthalle 8 bij Keto Kitchen at ik heerlijke citroen lemoncake en nam ik avocado bruschetta mee voor in de studio. Alles glutenvrij natuurlijk, evenals de hele lekkere Hammermühle havercrunchy en zandkoekjes van Alnavit. Leuk om de in Nederland vrij onbekende merken uit te proberen.

Tot slot nog een minder leuk bericht. Per mail hoorde ik namelijk dat mijn trein terug vrijdag vervangen wordt door een bus. BOE!! Reis nooit met GoVolta: geen excuses ofzo, gewoon een mededeling. Morgenochtend ga ik op het station kijken wat andere reisopties zijn.

Dagboek Bremen (4)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

Rathausführung

De thuis al geboekte rondleiding in het stadhuis werd gegeven door een dame op leeftijd - ouder dan ik bedoel ik - die heel behoorlijk Engels sprak. Met enige merkwaardigheden, dat wel. Zo zei ze om de andere zin "thank you". Bedankt voor wat? Het belangrijkste thema van haar was de macht van de paus versus de wereldlijke macht in Bremen oftewel de macht van de kooplieden. Vandaar dat ze nogal vaak "Rome" zei, wat ik nauwelijks kon onderscheiden van haar "Bremen".

De macht van de kooplieden oftewel de macht van het geld, trok meer dan eens aan het langste eind. Bijvoorbeeld als het ging om de vorm van de stad. Gebruikelijk was om rondom de kerk te bouwen, zodat de vorm van de stad min of meer rond werd. Bij de bouw van Bremen was daarentegen de rivier de Weser leidend. De kooplieden van de Hanze waren bepalend dus.

Het Rathaus werd gebouwd aan het eind van de 15e eeuw. Hierboven zie je de spiegel die je bij het binnenkomen van de balzaal ziet. De spiegel en de omlijsting tonen het verleden (vrouw met open boek), het heden (spiegel) en de toekomst (vrouw met gesloten boek).

In dezelfde zaal hangt dit 17e eeuwse stadsgezicht, waarop je de drie toegangstorens tot de stad kunt zien. Eeuwenlang waren ze een adequaat verdedigingsmiddel: je moest langs een van deze drie. Geen van de torens is er nog overigens.

De Obere Rathaushalle is van 1405. Het is een grote ruimte van waaruit Bremen eeuwenlang werd bestuurd en er recht werd gesproken. In deze hal bevindt zich onder andere de van fraai houtsnijwerk voorziene toegangsdeur tot de Gouden Kamer.

Aan het begin van de 20e eeuw is de kamer opnieuw ingericht in Art Nouveau-stijl. Je mag de ruimte niet meer betreden, alleen vanuit de deuropening bekijken en fotograferen.

Dagboek Bremen (3)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie.

St Petri Domkirche

Op deze nogal warme dag had ik me voorgenomen een paar kerken te bezoeken. Lekker koel! Om tien uur ging de St Petri open en ik was meteen ter plekke. De oorspronkelijke kerk is in 789 gewijd en uiteraard is daar niets van over. Sterker nog, het meeste is laat negentiende-eeuws en men heeft nogal de fantasie gebruikt. In het interieur zijn Spaanse, Franse enz invloeden te zien.

Dat neemt niet weg dat de klok die hier op de grond ligt, uit 1647 is.

De klok hing oorspronkelijk in de kerk, om de kerkgangers te vertellen hoe laat het was in een tijd dat slechts weinigen een zakhorloge hadden. Het uurwerk heeft op verschillende plaatsen gehangen en de laatste decennia lag het in de opslag.

De oostelijke crypte stamt uit de elfde eeuw en is de oudste ruimte van Bremen. Het is nu in gebruik als stilteruimte.

Van de zijkanten van de koorbanken uit ongeveer 1360 resteren een aantal reliëfs in houtsnijwerk, die bijbelverhalen weergeven. Ik kon ze lang niet allemaal thuisbrengen, Adam en Eva waren in ieder geval wel duidelijk te herkennen voor mij.

De preekstoel is gemaakt in opdracht van de Deense aartsbisschop Frederik II in 1638.

In het museum van de Dom dat ook gratis toegankelijk is, ben ik niet geweest. Wel heb ik een kijkje genomen in de aardige kleine bijbeltuin die bij de Dom hoort.

Als je Bremen bezoekt, zou ik zeker ook naar de St Petri gaan. Het geheel is niet overweldigend, delen zijn zeer de moeite waar en echt oud zoals de middeleeuwse reliéfs in houtsnijwerk. Deze hangen trouwens in een zijkapel en worden niet heel nadrukkelijk gepresenteerd. Een korte Nederlandstalige rondleiding is bij de ingang te verkrijgen.

Dagboek Bremen (2)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie

Überseemuseum

Meteen nadat ik mijn bagage had gestald op het Hauptbahnhof, ben ik naar het zeer nabijgelegen 19e-eeuwse Überseemuseum gegaan. Van buiten imposant, van binnen nog meer. De vergelijking met het Tropenmuseum in Amsterdam dringt zich meteen op. Hoewel ik daar graag heen ga, is dit museum veel indrukwekkender. De reuze grote benedenverdieping is één grote open ruimte met een aantal roomdividers. Het is een groene koele oase.

De plantenrots in die grote open ruimte is van binnen hol met rode zitjes en rustgevende junglegeluiden. Hier gaat het vooral over het klimaat en bedreigde natuur.

Verder zijn er tentoonstellingen over de geschiedenis van het museum en de invloed van het kolonialisme. De continenten vormen echter de hoofdindeling van het museum. Behalve de plantenrots, laat ik op de foto's beelden uit Papua Nieuw Guinea (overduidelijk man en vrouwen) en houtsnijwerk uit Papua Nieuw Guinea zien.

Hieronder zie je een detail van een Chinese optocht met musici.

Het stervormig quiltwerk is gemaakt door de Lakota.

Omstreeks 1850 maakten Hunonen in Canada dit driedelig pak voor Europeanen als souvenir.

Het is een zéér arbitraire keuze. Ik zou nog veel meer over dit museum kunnen vertellen, dat overigens vandaag heel rustig was. Ik ben in ieder geval heel enthousiast!

Dagboek Bremen (1)

Eind mei ben ik op reis geweest naar Bremen. Het kleine reisdagboek dat ik heb bijgehouden, deel ik met jullie

Heenreis

Zojuist vertrokken uit Amersfoort met de GoVolta-trein. Ik reis graag met de trein, duurzaam en je bent echt onderweg: af en toe zie je wat, stoppen we even op een station.

Ondertussen doe ik wat aan mijn borduurwerkje, drink ijskoffie, maak een begin met dit reisdagboek.

In Bad Bentheim wisselt deze trein van locomotief, dus mogen we desgewenst een kwartier op het perron flaneren. Wel fijn om even in de buitenlucht te zijn. Het is supermooi weer, ik schat zo'n graad of 23.

Onverwacht stoppen we op station Bassum, ergens tussen Osnabrück en Bremen. De trein is te vroeg, dus mogen we er weer even uit. Je kunt binnen op de lucht leunen.

Gearriveerd op het Hauptbahnhof van Bremen, ga ik meteen door naar de biowinkel, bagagekluisjes en het fantastische Überseemuseum. Later meer hierover, nu ga ik ervan genieten.