Appels en peren

Van de week hadden we een Duits/Nederlands stel op bezoek en zij vertelden ons dat er in Duitsland eigenlijk geen equivalent is van onze kringloopwinkels. Wel een winkel die eigenlijk meer antiquarische spullen verkoopt, maar geen "gewone" kringloop. Op een paar honderd meter is de supergrote winkel van de Arm, dus namen ze graag een kijkje.

Sinds ons laatste bezoek is er aardig wat veranderd en opgeknapt, zodat we aangenaam verrast waren over de boekenafdeling. Prompt kwam ik met twee boeken thuis, waaronder de bundel "Appels en peren" van Maarten Asscher. De ondertitel van het boek luidt "Lof van de vergelijking" en zoals je waarschijnlijk al uit de titel kunt opmaken gaat het precies daarover. Geen roman dus en eerlijk gezegd ook niet echt lichte kost. Ik heb alleen het openingsbetoog tot nu toe gelezen. Het spreekt me bijzonder aan juist door de vergelijkingen die getrokken worden en de relativering van die vergelijkingen, zoals die tussen het wereldkampioenschap voetbal in Argentinië in 1978 en de Olympische Spelen in Berlijn van 1936. Het gaat mank én er zijn zeker parallellen.

Een aanrader? Niet als gemakkelijk tussendoortje en alleen als je historische interesse hebt. Ik lees graag verder.

Norderney

De regelmatige lezers van deze blog zal het niet ontgaan zijn dat ik intensief bezig ben met de geschiedenis en genealogie van het eiland Texel. Daar heb ik trouwens een aparte blog over, mocht het je interesseren. Naast Texel heb ik ook de Nederlandse waddeneilanden Vlieland en Terschelling bezocht. Van de Duitse en Deense waddeneilanden weet ik vrijwel niets. Of liever gezegd: wist ik vrijwel niets.

Bij toeval kwam ik (digitaal) wat meer in aanraking met het Duitse Norderney. Vanaf Nederland gezien gaat het om het derde eiland in de rij. Aan het einde van de negentiende eeuw was Norderney al in trek als luxe kuuroord. Het had in 1890 3556 inwoners en ruim 17.000 gasten per jaar. De bewoners leefden desondanks lang niet allemaal in welvaart. In het winterseizoen kregen 40 tot 60 kinderen een kosteloze warme maaltijd van het "Komite für Armenpflege". Er werd in die jaren wel een adresboek uitgegeven, dat eigenlijk een soort toeristische gids was met veel advertenties van de plaatselijke middenstand. Het is erg leuk dat je die gewoon kan downloaden op internet.

Wil ik nu naar Norderney? Nou nee, zo bedoel ik het ook weer niet. Het digitale bezoekje was leuk en soms is dat genoeg.

Verhalen van mijn vader (4)

De komende vrijdagen publiceer ik steeds een van de verhalen die mijn vader Daan Klaassen (1934-2001) heeft geschreven.

Roken

Ik zie ze op verjaardagen en feestjes nog in onze kamer zitten: oom Toon, oom Ben, oom Herman en mijn vader. Ze genoten van hun borreltje en hun sigaar. Het was of dat hun hemel was. Ze konden niet vermoeden dat er ooit een 'break' hun bestaan zou komen.

We verkochten van alles in onze kruidenierswinkel in Broekerhaven, ook tabaksartikelen en vleeswaren. Voor dat laatste hadden we een vleessnijmachine, die konden instellen op de gewenste plakjesdikte. Maar het werd oorlog en na de eerste oorlogsjaren stagneerde alles, zodat er op een bepaald moment noch vlees, noch tabak in voorraad was. Wie vlees wilde blijven eten, moest zelf slachten b.v. een konijn of een geit. Wie wilde blijven roken moest zelf tabaktelen. Hoe moeizaam de tabaksplant hier ook groeide, hoe slecht de kwaliteit van de gedroogde bladeren ook was, het moest gek gaan als je niet toe kwam aan je shaggie. Gelukkig hadden we de vleessnijmachine. Die stond als het ware te wachten op nieuw werk. We schoven een stapeltje tabaksbladeren voor het scherpe mes, net zolang totdat de tabak fijn genoeg werd om in een vloeitje te rollen of in een stukje krantenpapier. Toen de oorlog eindigde was het mes onbruikbaar geworden.

Hoe lang het geduurd heeft voor mijn ooms en mijn vader weer als vorsten van hun sigaar genoten, weet ik niet. Maar ik ben nooit aan roken begonnen en zij hebben vastgehouden aan wat zij dachten en wij zongen: "Hotsjek, hotsjek, eigen teelt is rotshag. Geef mij maar een pakje van BK."

Wafels

Bij het opruimen van de zolder kom ik van alles tegen. Ik schreef eerder al dat ik probeer om niet steeds stil te staan bij elk ding. Dan komt het einde nooit in zicht, want onze zolderkamer is circa 40 vierkante meter. Met een stukje schuin dak aan beide kanten, maar ook met een dakkapel. Het elektrische wafelijzer kwam ik ook opnieuw tegen. Al is het nooit echt uit het zicht verdwenen, het was toch al een paar jaar niet gebruikt. Nu wel, dat is hierboven te zien.

Geen recept deze keer trouwens, want ik heb zo vaak wafels gebakken dat ik op het gevoel wat doe met zelfrijzende bakmix, amandelmeel, eieren, melk en een beetje vanillesuiker.

Weerspiegeling

Vanwege de mooie weerspiegeling én een beetje vanwege de sneeuwklokjes, vandaag twee foto's die in de nabije omgeving van ons huis zijn gemaakt.

Kijken jullie ook zo uit naar het voorjaar?

Speels idee

De kleuren van deze kaart komen niet goed tot zijn recht op de foto. Na enig digitaal gesleutel zag ik geen verbetering, dus ben ik er mee opgehouden. Maar het idee erachter spreekt me aan. Vermoedelijk zelfgedecoreerd papier in precies gelijke stroken gesneden en daarna heel netjes opgeplakt in rechthoeken. Leuk om zelf eens te proberen en in ieder geval een mooie kaart om te ontvangen.

Op grote voet

Ik ben gezegend met grote, smalle voeten. Lastig als je schoenen wilt kopen, verder ok. Niet te vergelijken echter met de voeten van Anton Geesink. In een vitrine van het Volksbuurtmuseum in Utrecht, staan deze stappers van hem naast nog enkele parafernalia. Mijn weerspiegeling heb ik in dit geval bewust gefotografeerd, zodat je de schaal van de schoenen beter in kunt schatten. Volgens dit filmpje uit 2014 van Een Vandaag, is het maat 52. Enorm!

Jacobikerk

Afgelopen zaterdag waren we in de buurt van de Jacobikerk. We komen daar met een zekere regelmaat, want de kerk ligt in het centrum van Utrecht. Nu was het prachtig helder weer en we benaderden het gebouw vanuit een voor ons niet gebruikelijke route.

Vandaar dat opeens het oog viel op de windwijzer bovenop de toren. Eerst dachten we aan een haan, bij een iets scherpere blik leek het op een zon met een punt.

Eureka, het is natuurlijk een Jacobsschelp! Via de vergrote foto is het nog beter te zien.

Onderweg

Tijdens een wandelingetje naar de apotheek stuitte ik zomaar op deze liggende lantaarnpaal. Een speciaal gezicht vond ik, vooral omdat je nu eens de met mos begroeide bovenkant kan zien.

In de koffieruimte van het nationaal archief in Den Haag stond dit bordje voor een nogal troosteloze buitenruimte. Tja. Om eerlijk te zijn, hing er wel een plattegrond naast van een geplande binnentuin. Het wordt vast wel aardig, vooralsnog is het echter behoorlijk pretentieus om te spreken over natuurgebied.

Dat geldt ook voor de rest van de omgeving nabij Den Haag Centraal. Grijze (kantoor)kolossen beheersen het beeld. Een leuke verrassing als je dan opeens dit rode wiel spot. Het kunstwerk heet "Roadline" en is gemaakt door André van Lier. Er staan nog twee onduidelijke stenen ooit-witte objecten voor. Die horen er waarschijnlijk bij, ik ben zo eigenwijs om het geen zinvolle toevoeging te vinden.

Verhalen van mijn vader (3)

Idyllisch plaatje uit 2018 van het plaatsje Broekerhaven waar mijn vader Daan Klaassen opgroeide

Hieronder een gedeelte uit het verhaal "Buren" geschreven door hem.

Buren
Bij Afie ging mijn moeder wel eens buurten. Dat deed ze 's avonds. Misschien om de dagelijkse zorgen van zich af te wentelen of gewoon voor de gezelligheid. Ik denk dat soms de tijd vergeten werd, want meer dan eens haalde mijn vader haar op.

Van één keer herinner ik me dat scherp, want toen werd ik wakker en riep om mijn moeder. Maar hoe ik ook riep: er kwam niemand. Vlak ervoor had ik in de eerste klas in '40-'41 het sprookje van Klein Duimpje gehoord, dat jongetje van arme ouders, door hen in de steek gelaten. Dat verhaal leek zich te herhalen. Ik bleef, al wanhopiger, roepen, samen met mijn twee jongere broers en mijn zusje.

Toen mijn ouders de deur uitgingen bij Bertus en Afie hoorden ze dat gegil. Ze zullen haastig naar huis gegaan zijn, maar ze zorgden daarna altijd voor oppas. Dat was niet zo moeilijk, want de oudste buurkinderen waren veel ouder dan wij.

Eigen sokkenpatroon

Laatst zag ik een jonge medebreister in de trein. Zij had net als ik een sok op de pennen, maar die pennen van haar gingen vliegensvlug. Naar schatting ongeveer drie keer zo snel als de mijne. Nou is het geen wedstrijd, maar misschien is het toch goed als ik ook het continentaal breien eens onder de knie probeer te krijgen. Deze sok is in ieder geval nog op de Engelse manier gebreid, gewoon op de manier waarop ik het als kind geleerd heb.

Ik maak er nu eindelijk eens werk van om "mijn" sokkenpatroon op te schrijven. Niet zo interessant voor de meeste andere mensen, want het levert damessokken maat 42 op:

• Zet 64 steken losjes op met naalden 3 en brei daarna 14 cm met naalden 2,5 in boordpatroon (2 recht 2 averecht).
• De grote hiel wordt gebreid over naald 4 en 1. Dus brei je eerst naald 1 recht en dan brei je averecht terug met de steken van naald 1 en naald 4 op één naald. Brei 30 naalden en maak daarbij een kantsteek door de eerste steek van elke naald af te halen én de laatste steek van de rechte naald gedraaid recht te breien.
• De kleine hiel begin je op de rechte kant. Brei 17 steken, haal vervolgens 1 steek af, brei 1 steek en haal daar de afgehaalde steek overheen. Ten slotte brei je 1 steek.
• Keer het werk en haal de eerste steek averecht af. Vervolgens 3 steken breien, 2 samenbreien en 1 steek breien. Je hebt nog 12 steken over, die je niet breit.
• *Op de rechte kant de eerste steek afhalen en breien tot 1 steek voor het ontstane gaatje. Een steek voor het gaatje en een steek na het gaatje samenbreien en daarna nog 1 steek breien.
• Aan de averechte kant de eerste steek averecht afhalen en breien tot 1 steek voor het ontstane gaatje. Een steek voor het gaatje en een steek na het gaatje samenbreien en daarna nog 1 steek breien.*
• Herhaal het gedeelte tussen de ** totdat je geen steken meer over hebt.
• Neem langs de beide zijkanten 16 steken op en brei de eerste complete ronde. Nu ga je minderen voor de spie door om de toer in naald 1 de twee-na-laatste en een-na-laatste steek samen te breien. En in naald 4 steek 2 afhalen, steek 3 breien en vervolgens steek 2 over 3 halen. Ga met het minderen door totdat er weer 64 steken zijn.
• Brei zo verder totdat de voet 21 cm lang is.
• Minder voor de teen in naald 1 aan het eind van de naald, in naald 2 aan het begin van de naald, in naald 3 aan het eind van de naald en in 4 weer aan het begin van de naald net zoals bij de spie. Deze minderingen herhaal je 1 keer in de 4e toer, 2 keer in de 3e toer, 3 keer in de 2e toer en dan 7 keer elke toer.
• De laatste acht steken verdeel je over twee naalden en met de derde naald brei je ze twee aan twee samen.

Lindehout

Het bezit van een museumkaart nodigt je uit om een uurtje ergens naar binnen te gaan en een klein deel van de collectie te bekijken. Zo heb ik afgelopen vrijdag even koffie gedronken in het Rijksmuseum in Amsterdam om daarna een uurtje rond te kijken. Ons oog viel op deze beeldhouwwerk uit ca. 1520, gemaakt van lindehout.

Nou moet je weten dat er in onze straat veel flinke lindes staan. Eerlijk gezegd geven ze behoorlijk wat overlast. Ongeveer 9 maanden per jaar laten ze iets vallen zoals een kleverige stof op de geparkeerde auto's. Natuurlijk is het ook mooi om aan een met bomen omzoomde straat te wonen. Dat je uit lindehout ook heel goed een beeld kan maken, dat wist ik nog niet.

Het bijzondere van deze voorstelling van het Laatste Avondmaal is verder de oude polychromie. Wat me ook aanspreekt zijn de individuele verschillen tussen de twaalf apostelen. De een is kalend, de volgende wat dikker, alleen de haarkleur is redelijk hetzelfde. Dat zal wel te maken hebben met de technische mogelijkheden.

In het museum zag ik duidelijk twaalf mannen rondom Jezus. Bij een eerste blik telde ik er nu elf. Hoewel het een goede foto is uit de Rijksstudio, kan zo'n afbeelding niet helemaal de driedimensionaliteit weergeven. Pas toen ik beter keek, spotte ik de apostel aan de linkerkant die je geheel op de rug ziet.

Vlinders van Yoshizawa

Veel, heel veel kopietjes verdwijnen bij de grote opruimactie linea recta in het oud papier. Ik probeer ook niet steeds te blijven steken door elk A4tje grondig te bekijken. Maar deze kopie uit een origamiboek, nodigde me uit om de vlinders van Yoshizawa even te proberen. Inmiddels is de instructie trouwens op Youtube te vinden, bijvoorbeeld hier.

Dubbele Donald

Op twee opeenvolgende dagen kwam ik deze twee kunstwerken tegen. Wel in een bepaald genre, toch kunst vind ik.

Aan Groenland wordt gerefereerd op een speciale graffitimuur nabij het station in Assendelft. Het schilderij hieronder staat in een buurtgalerie in Amsterdam. Helaas ben ik vergeten enkele nadere bijzonderheden zoals het adres en de kunstenaar te noteren.

Wonderschelp

Nu ik grondig opruim kom ik van alles tegen, dat schreef ik eerder al. In een schoenendoos met wat rommeltjes, zaten deze wonderschelpen. Ook al heb ik ze lang geleden gekocht, ik herkende het zakje meteen en wist waar ik het gekocht heb. Op Achter Clarenburg in Utrecht zaten lang twee Chinese toko's waar ik graag kwam.

Wat kocht ik daar dan? Ik herinner me briefpapier met vlindertjes, lychees in blik en deze schelpen dus.

Nuttig? Nou nee, niet echt. Wel een leuk experiment om zo'n schelp in een glas water te leggen en te wachten op het "wonder".

Ik heb er van genoten, het maakte het kind in me wakker. Zelfs toen er uiteindelijk een soort paardenbloem uit bleek te komen!

Groei en bloei

Op het moment dat ik dit schrijf, ligt er opnieuw een laagje sneeuw. Het is een verstilde wereld, waarin het groeiseizoen nog ver weg lijkt. Bij ons op zolder zijn er toch al een paar planten die er anders tegenaan kijken, ook al is het daar maar een graad of 14 op de vensterbank.

Een paar dagen geleden heb ik de eerste amaryllisknop ontdekt en hopelijk volgen er nog een paar. Ik heb twee moederplanten en een stuk of zes zelfgekweekte bollen, ik schreef er al eerder over. De azalea bloeit al een hele tijd en is eigenlijk op zijn retour.

De sinaasappeltjes zijn daarentegen niet helemaal klaar, aan een aantal vruchten is nog een stukje groen te ontdekken. Het boompje doet het wel erg goed, na een paar mindere jaren.

Zie je het gele bloempje van Susanna-met-de-mooie-ogen? Van de zomer gaat ze weer naar buiten, evenals de sinaasappelboom en de azalea. Voor nu geniet ik binnenshuis van hun groei en bloei.

Verhalen van mijn vader (2)

Ter inleiding: mijn vader Daan Klaassen is na een langdurige ziekte op 66-jarige leeftijd overleden in 2001. Hij was (lesgevende) directeur van een basisschool, maar hield ontzettend veel van schrijven. Op latere leeftijd volgde hij de schrijversvakschool in Amsterdam en gaf daarna schrijfcursussen in het buurthuis. Hij heeft veel teksten nagelaten, waarvan ik er elke vrijdag eentje plaats op mijn blog. Dit keer een verhaal uit 1997 over het bombardement van de Marinewerf van Den Helder op 19-2-1943.

Een zeepbel

Als een zeepbel is je bestaan.

In 1943, precies vierenvijftig jaar geleden, waren er, in Den Helder bij de scheepswerf, mensen op zoek naar vermisten. De laatste die gevonden werd was mijn zevendertigjarige oom Antoon, de jongste broer van mijn vader. Overdekt met zand en betonresten werd hij gevonden, vlak bij een schuilkelder. Hij was een van de tweeënvijftig slachtoffers van het bombardement van de geallieerden. Zijn foto hangt nog bij mijn zeventigjarige neef Daan Heiting, die als vijftienjarige bij het inslaan van de brisantbommen op straat was gaan liggen, onder zijn fiets.

Een flierefluiter werd die oom bij ons thuis genoemd, een vrijgezel die het huis waarin zijn ongetrouwde zusters het heft in handen hielden ontvluchtte, door in het weekend regelmatig naar Amsterdam te gaan, samen met Kees, een broer die toen eveneens ongetrouwd was. Zijn zwager, Ben Heiting, die commandeur was op de Werf, had hem naar Den Helder gehaald, zodat hij ontkwam aan de tewerkstelling in Duitsland. Vond hij onderduiken te riskant? Het liep af zoals het in het gedicht van P.N. van Eyk, 'de tuinman en de dood', staat: Den Helder werd zijn Ispahan.

Knipsels

Al opruimend kom ik allerlei fascinaties uit het verleden tegen, zoals deze knipsels waarvan ik een hele verzameling had aangelegd. Voordat je nu zegt: die wil ik wel hebben, het is allemaal bij het oud papier terechtgekomen. Je kunt niet alles bewaren.

Ik heb nog wel even gesnuffeld en vond het opnieuw fascinerend. Zoals deze foto van de laatste tsarina van Rusland, die natuurlijk toen deze foto gemaakt werd geen idee had wat haar boven het hoofd hing. Voor de duidelijkheid: in 1918 werd ze samen met haar hele gezin vermoord door de bolsjewieken.

Of dit knipsel over Leopold Godowsky. Ooit had ik een pianomuziek die door hem was gecomponeerd, al heb ik niet meer dan een vage herinnering aan deze bladmuziek.

Het nieuwe werelduurrecord wielrennen in 1904 boeit me om een andere reden. Enig idee hoeveel kilometer per uur er nu door de snelste ter wereld gereden wordt? Precies ja, lang geen 88 kilometer. In 2022 heeft Filippo Ganna 56,792 km afgelegd. Iets klopt er dus niet aan dit bericht.

567 banen

Ik heb de gewoonte om elke ochtend bij het ontbijt de Volkskrant te lezen. Maandagochtend viel me oog op deze advertentie van de Nationale Vacaturebank. Ligt het aan mij dat ik de tekst onbegrijpelijk vind?

Met liefs uit Londen

Meestal breng ik alleen iets naar de boekenkastjes langs de straat. Soms neem ik ook iets mee, zoals het boek Met liefs uit Londen van Sarah Jio. Het speelt zich grotendeels af in een boekwinkel en dat is een populair decor de laatste jaren. Heel verrassende titels van andere boeken worden er trouwens niet genoemd in dit boek, dus je kunt je afvragen of de schrijfster zelf wel een grote lezer is. Of ze heeft zich beperkt tot het noemen van boeken die vrijwel al haar lezers zullen kennen, want dat zorgt voor een feest van herkenning.

Hoe het ook zij, ik heb het boek helemaal uitgelezen want ik wilde toch weten hoe het af zou lopen. Het is echt een feel good verhaal en niet slecht geschreven. Wel was met name het einde me iets te zoetsappig, waarbij alles op z'n plaats viel zonder ook maar een klein rafelig randje. Kortom: een aardig tussendoortje, een boek dat ik niet zou aan- noch afraden.

Rubens

Bij het opruimen vond ik een interessant tijdschrift over Rubens van het OKV oftewel het Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen. Geen idee trouwens meer wanneer en waar ik dat heb verworven. Voordat het naar de kringloop gaat, heb ik het nog eens herlezen. Wat mij vooral opviel, naast de hoeveelheid prachtige schilderijen, is wat Rubens daarnaast gedaan heeft. Dat hij als diplomaat actief is geweest, wist ik al. Maar dat hij ook boeken heeft geïllustreerd, zich bemoeid heeft met de architectuur van de Carolus Borromeus in Antwerpen en tal van tapijten heeft ontworpen, was mij onbekend.

In het blad over Rubens wijzen ze ook op een interessant detail, namelijk dat sommige tapijten als het ware een tapijt in een tapijt zijn door de geweven rand. Het lijkt net de omlijsting van een schilderij. Als voorbeeld toon ik hier "Het huwelijk van Constantijn en Fausta" uit de jaren twintig van de zeventiende eeuw.

Sjaal met een verhaal

Een paar maanden geleden ben ik gestopt als muziekdocent op de school waar ik meer dan dertig jaar heb gewerkt. Dat schreef ik hier al eerder. Voor het afscheid had iedereen zijn best gedaan en het was geweldig leuk, zij het een beetje bitterzoet natuurlijk. Heel bijzonder was het dat mijn collega's al een flinke tijd bezig waren met een doorgeefsjaal voor mij, waaraan ieder een stukje gebreid heeft steeds in een andere kleur. Een op maat bedacht cadeau waarvoor echt moeite is gedaan.

Boekenleggers

Eigenlijk ben ik best wel een verzamelaar. Bijvoorbeeld van handwerkmateriaal, dat is vast herkenbaar. Nu ik aan het opruimen ben, kom ik echter nog veel meer tegen.

Zoals een doosje met wel honderd boekenleggers, ik wist niet eens meer dat ik ze had. Wegdoen? Nou, dit bewaar ik nog een poosje.

Verhalen van mijn vader

Ter inleiding: mijn vader Daan Klaassen is na een langdurige ziekte op 66-jarige leeftijd overleden in 2001. Hij was (lesgevende) directeur van een basisschool, maar hield ontzettend veel van schrijven. Op latere leeftijd volgde hij de schrijversvakschool in Amsterdam en gaf daarna schrijfcursussen in het buurthuis. Hij heeft veel teksten nagelaten, waarvan ik er elke vrijdag eentje plaats op mijn blog.

Winkelsluiting

Toen we in Broekerhaven woonden, in onze jeugd, hadden we een kruidenierswinkel. Die ging niet om negen uur open en ook niet meteen nadat we uit bed waren. Maar wie 's morgens vroeg wat wilde kopen, kwam achterom.

De vierentwintiguurseconomie, die de oude tijd op zijn kop dreigt te zetten, gold nog lang niet, maar of we nu ons warme eten aten, of na zessen de winkel op slot hadden: achterom waren we altijd open. Niemand mocht zijn neus stoten, want dan gingen ze naar Bertus de Graaf, de volgende winkel, die honderdvijftig meter verderop was. 's Morgens waren klanten achterom niet zo'n probleem, want zelfs in de vroegopperstijd trof je een open achterdeur, maar we hadden er een hekel aan om gestoord te worden bij het eten en na zessen. Met ongeveer tien mensen in huis hadden we het druk genoeg.

Hoe lang, hoeveel decennia, of waren het eeuwen, hebben de mensen meerdere beroepen moeten uitoefenen om de eindjes aan elkaar te knopen? In 1927 begon, voor mijn ouders, de nering. De noodzaak, voor mijn vader, om er een tweede beroep bij te doen, kwam in de Tweede Wereldoorlog, toen de winkel aan het eind bijna leeg was.

Vandaag lijkt het anders. Maar of je nu een eigen winkel hebt, of bij Albert Heijn werkt, als werknemer: het huishoudgeld blijft krap.

Groote Museum

Op een mistroostige dag in november bezochten we het Groote Museum bij Artis. Van tevoren had ik eerlijk gezegd geen idee dat het zo interessant zou zijn. We dachten het andere Artismuseum Micropia op dezelfde dag mee te pakken. Daar is niets van terechtgekomen en dat geeft niet.

Het is lastig om aan te geven wat er allemaal te zien en te doen is, vandaar dat ik de website citeer: "Aan de hand van duizend kleine en grote voorbeelden onderzoek je hoe mens, dier, plant en microbe één ecosysteem delen." Hoe boeiend het is, dat moet je zelf ervaren. Je kunt bijvoorbeeld jouw visuele kortetermijngeheugen vergelijken met dat van een aap door een proefje te doen.

Of dit prachtige zachte boomringenkleed voelen onder je voeten.

En je komt te weten dat zangvogels een dubbele syrinx hebben, met andere woorden dat de luchtpijp zich splitst in tweeën.

Je ziet deze opgezette giraf en ook Tanja het nijlpaard. Veel mensen hebben herinneringen aan haar verblijf in Artis en nu wordt ze sinds kort getoond in het Groote Museum.

En nog veel meer zoals deze "kusbloem" oftewel de Psychotria elata.

Op de muur van het museum zag ik iets van geheel andere aard. Helaas ben ik daar niets naders over te weten gekomen, misschien weten jullie hier wel meer van?