37 minuten geleden
zondag 22 november 2026
San Lorenzo
Eerlijk gezegd heb ik een heel aantal kerken van binnen gezien, al heb ik er hier nog niet veel van laten zien. Vaak is de deur de hele dag open, weliswaar met videotoezicht maar er is geen mens te zien. Geen vrijwilligers nodig dus voor kerken kijken in Turijn.
Dat geldt niet voor de grote publiekstrekkers als de Duomo en de San Lorenzo die drieënhalf uur sluiten tussen de middag. Steeds als ik in de buurt kwam, was de deur van de San Lorenzo gesloten. Op de laatste dag besloot ik te wachten tot de kerk zijn deuren opende met een bicerin (ingrediënten: slagroom, koffie en chocolade) in een cafeetje. Geen straf, ik zat goed vooral omdat ik er die dag weer veel stappen had opzitten. Via een onooglijke deur kwamen we deze niet zo grote kerk binnen.
Wel heel mooi, naar Italiaanse begrippen is het niet overdadig.
Ik zie de hand van Guarini bijvoorbeeld in de koepel. Net iets minder kunstig dan de koepel van de kapel van de Lijkwade vind ik. Daar was de onderverdeling in zessen, hier meer traditioneel in achten wat minder lastig te construeren is.
De laatste foto laat het altaar in het voorportaal zien met een en heilige trap ervoor. Die mag je blijkens een bordje alleen op je knieën bestijgen. Dat heb ik maar niet gedaan.
vrijdag 20 november 2026
Museo di Risorgimento (2)
In het Museo di Risorgimento was tijdens mijn bezoek een kleine tentoonstelling te zien met de titel "In game". Speelgoed is nooit alleen bedoeld om mee te spelen, maar brengt ook waarden en normen over. Tenminste dat zei de toelichtende tekst, ik weet niet of ik het er helemaal mee eens ben. Het gaat dan bijvoorbeeld om gehoorzaamheid of patriottisme. Voor mij was het in ieder geval het leukste deel van het museum.
Van de overige tentoongestelde objecten, laat ik er nog een paar zien met een kleine toelichting.
Mijn onderwijshart ging sneller kloppen toen ik de serie leesposters zag uit 1891. Een klank wordt daarbij gekoppeld aan een gebaar. Tegenwoordig heel modern bij het aanvankelijk lezen in Nederland!
Pas bij nauwkeurig kijken zag ik dat deze zgn Frygische muts uit 1799 van hout is gemaakt. Hij werd op de Vrijheidsboom in Carmagnola geplaatst tijdens de Italiaanse revolutionaire periode.
Het marmeren reliëf laat de terugkeer in 1814 van koning Victor Emmanuel I naar Turijn zien na de Franse overheersing.
Op de voorgrond zie je poppetjes gekleed in Napoleontische uniformen. Maar eigenlijk gaat het me hier om de achtergrond met ingelijste documenten. In dit museum zijn veel historische documenten en pamfletten te zien, naast kunsthistorisch gezien nogal oninteressante patriottische schilderijen. Eerlijk gezegd was ik in een uurtje uitgekeken. Voor mijn doen is dat echt snel.
woensdag 18 november 2026
Museo del Risorgimento
Eigenlijk heet dit museum in Turijn het Museo Nazionale del Risorgimento Italiano.
De Risorgimento oftewel de herrijzenis gaat over de periode 1820-1870, die uiteindelijk leidde tot de eenwording van Italië. Geïnteresseerd als ik ben in geschiedenis en met 200 uur cursus van de Open Universiteit over nationalisme in Europa achter de kiezen, leek me dit een interessant museum.
Dat was het voor mij toch wat minder. Hoewel er veel info ook in het Engels beschikbaar is, vermoed ik dat de meeste niet-Italianen het verhaal van het museum veel te gedetailleerd zullen vinden. Dat neemt niet weg dat het museum gevestigd is in een prachtig gebouw, het Palazzo Carignano.
De parlementszaal van 1848 is hier behouden, al mag je de zaal helaas alleen via een glaswand bekijken.
In deze fraaie zaal hingen een paar enorme schilderijen op tentoonstellingswanden, zoals de olijfgroene midden in beeld. Die schilderijen vond ik niet zo interessant, de bijzonderheden van de zaal zelf juist wel.
De deur geeft een indruk van hoe ruim en hoog het is. Ik heb een poging gedaan om de centrale plafondschildering vast te leggen.
De mannenfiguren op de pilasters worden telamons genoemd en zijn eigenlijk de tegenhangers van de vrouwelijke kariatiden. Zoals je een beetje kunt zien op de foto met de olijfgroene wand, telt deze zaal nogal wat telamons die functioneren als dragers van het balkon.
maandag 16 november 2026
Oudheden
Het Palazzo Reale ligt in hartje Turijn. Als je eventjes naar buiten gaat, kom je bij de restanten van het Romeinse theater. Dat wordt nog steeds af en toe gebruikt.
Binnen op de onderste verdieping van de nieuwe vleugel van het Palazzo Reale is het Museo di Antichità gevestigd. Eerlijk gezegd is dat niet specifiek mijn belangstellingsgebied en na het al het moois dat ik al had gezien, was ik een beetje uitgekeken.
Half en half was ik van plan om de volgende dag terug te keren, maar dat bleek de wekelijkse sluitingsdag te zijn.
De bibliotheek had ik zeker nog willen bezoeken, dat is er niet meer van gekomen. Geen wonder, nu ik thuis een en ander nog eens nalees op internet blijken de verschillende onderdelen van het Palazzo Reale in Turijn in totaal zo'n 3 kilometer met tentoongestelde objecten te beslaan. Een beetje veel of eigenlijk heel veel, wel zéér de moeite waard.
zaterdag 14 november 2026
Galleria Sabaudi
Het Palazzo Reale herbergt een omvangrijke kunstverzameling, die de "Galleria Sabaudi" genoemd wordt. Eigenlijk is het een apart museum, maar je kunt er binnendoor heen lopen vanuit de koninklijke vertrekken. Eerlijk gezegd blééf ik er kijken en heb ik slechts enkele tamelijk willekeurige foto's gemaakt, bijvoorbeeld omdat ik nogal van het licht/donkerspel van de Caravaggisten houd. De theorbespeler is geschilderd door Antiveduto Gramatica.
Gerrit Dou schilderde een meisje dat uit het raam kijkt. Het is een onderwerp dat nogal vaak voorkomt. Net als veel schilderijen in dit museum heeft het een gigantische goudkleurige lijst gekregen. Ik vind het op z'n zachtst gezegd geen toevoeging, zeker bij een relatief bescheiden werk.
Van de schilder Jan Griffier de oudere had ik nog nooit gehoord. Je ziet hier een soort jaarmarkt met kraampjes en veel publiek tegen de achtergrond van een stadje of dorp. Eigenlijk moet je inzoomen om het goed te kunnen bekijken, de lijst heb ik overigens grotendeel van de foto afgehaald.
Het was sowieso behoorlijk rustig in dit museum en bij de enige Rembrandt die ik gezien heb van een oude man in een stoel, was helemaal niemand te bekennen.
Van geheel andere aard is het medallion van geglazuurd terracotta. Het is gemaakt in 1510-1520 in de werkplaats van Giovanni Della Roba. Het is heel goed bewaard gebleven en heeft bijzonder heldere kleuren terwijl het 500 jaar oud is!
Uit ongeveer dezelfde tijd bewonderde ik een Venetiaans trouwkistje. Als je goed kijkt, zie je een man knielen om de hand te vragen.
Een permanente tentoonstelling was gewijd aan een aantekenboekje van Leonardo da Vinci over vliegen. Het zal wel algemeen bekend zijn dat hij zijn aantekeningen in spiegelschrift maakte, maar ik wist het niet. Vandaar dat er spiegels waren, zodat je de vergrote en geprojecteerde aantekeningen kon lezen.
Het zal je misschien niet verbazen dat ik graag nog één blogje aan het Palazzo Reale wil schrijven.
Het zal je misschien niet verbazen dat ik graag nog één blogje aan het Palazzo Reale wil schrijven.
donderdag 12 november 2026
Lenci keramiek
Het Palazzo Reale herbergt een aantal verzamelingen, waaronder een verrassende collectie keramiek. Eigenlijk zocht ik de uitgang toen een suppoost mij wees op een moderne trap naar de derde verdieping. Ik beklom de trap en zag boven aangekomen een grote lichte ruimte. Daar was het doodstil, er was werkelijk niemand behalve een zaalwacht.
In een aantal vitrines is daar het keramiek tentoongesteld dat Giuseppe en Gabriella Ferrero aan het museum geschonken hebben.
Het is vervaardigd in Turijn in de Lenci fabriek in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw en het doet verrassend modern aan. Het heeft werkelijk niets van de "zoete" interieurbeeldjes, waarmee ik keramiek associeer.
Op de bovenste foto is het beeld "La Paonessa" van de ontwerper Sandro Vacchetti te zien, oftewel mevrouw de Pauw. Beeldje twee is van Helen König Scavini, drie van Abele Jacopi. Het vierde heet de Prinses en de Kikker en is losjes gebaseerd op een sprookje van de gebroeders Grimm. Mijn persoonlijke favoriet zijn de twee futen, al had ik eigenlijk alles wel vast willen leggen.
Mocht je ooit in het Palazzo Reale in Turijn komen, dan zou ik zeker een kijkje nemen op de derde verdieping. Ik hoop er nog eens terug te komen.
dinsdag 10 november 2026
Palazzo Reale: de koninklijke vertrekken (2)
Hoewel ik lang niet alle zalen wil laten zien, volgt hier een tweede selectie.
Bijzonder vond ik de wieg voor Victor Emanuel III, die geschonken werd door de stad Napels. Zou de baby hier echt in gelegen hebben? Regulier is de wieg trouwens te zien in het paleis van Caserta nabij Napels.
In de balzaal kan je je heel goed formele dansers voorstellen, compleet met chaperonnes en balboekjes.
De route door de koninklijke vertrekken mondt uit in het "trappenhuis van de scharen", destijds een nieuwe manier om twee trappen kruislings om elkaar heen te laten lopen. De constructie is op de foto slechts voor een klein deel te zien, helaas waren de trappen niet toegankelijk voor publiek.
In de vele wat minder indrukwekkende ruimtes van het Palazzo Reale, zijn een aantal mooie verzamelingen te zien. Hierover de volgende keer meer.
zondag 8 november 2026
Palazzo Reale: de koninklijke vertrekken (1)
In mijn toeristische gids van Turijn wordt het Palazzo Reale aangeprezen als de belangrijkste bezienswaardigheid van de stad. Hoewel er heel veel moois te zien is in Turijn, vond ik het inderdaad het hoogtepunt van mijn week in Turijn. Vandaar dat ik er véél van ga laten zien, de komende blogjes.
Palazzo Reale was vanaf 1650 het onderkomen van de hertogen van Savoye. Ooit heersten ze over een gebied dat zowel in Frankrijk (o.a. Haute-Savoie) als in Italië (o.a. Piemonte) lag. Toen daar ook Sardinië bijkwam, mochten ze zich koninklijk noemen. Uiteindelijk werden de Savoyes in 1861 het koningshuis van het Verenigd Italië. Vandaag de dag is hun paleis een museum, dat veel toeristen trekt. De drukte viel overigens erg mee, ook al omdat ik het eind september bezocht.
Het eerste wat je ziet is een royale, vorstelijke entree met veel marmer. Alleen al naar de details zoals de plafondschildering, zou je lang kunnen kijken. De parketvloeren hebben ingelegde patronen. In een hoekje was een meneer op zijn knieën bezig met een heel voorzichtige restauratie. Op de foto van de Chinese kamer, kun je zien dat werkelijk alle plafonds, lijsten en sponningen zijn verguld. Hoewel ik weinig heb met wapentuig, was deze enorme galerij met harnassen indrukwekkend. Hier en daar met toevoegingen en replica's uit de negentiende eeuw, maar ook originele puntgave stukken uit de zestiende eeuw. Tot slot vandaag een kamertje dat oorspronkelijk diende voor vertrouwelijk overleg tussen de koning en een paar ministers. Later is het heringericht als kleedkamer van de koningin. Uiteraard met een spiegel waarin je de fotograaf kunt zien.
Het eerste wat je ziet is een royale, vorstelijke entree met veel marmer. Alleen al naar de details zoals de plafondschildering, zou je lang kunnen kijken. De parketvloeren hebben ingelegde patronen. In een hoekje was een meneer op zijn knieën bezig met een heel voorzichtige restauratie. Op de foto van de Chinese kamer, kun je zien dat werkelijk alle plafonds, lijsten en sponningen zijn verguld. Hoewel ik weinig heb met wapentuig, was deze enorme galerij met harnassen indrukwekkend. Hier en daar met toevoegingen en replica's uit de negentiende eeuw, maar ook originele puntgave stukken uit de zestiende eeuw. Tot slot vandaag een kamertje dat oorspronkelijk diende voor vertrouwelijk overleg tussen de koning en een paar ministers. Later is het heringericht als kleedkamer van de koningin. Uiteraard met een spiegel waarin je de fotograaf kunt zien.
vrijdag 6 november 2026
Onderweg geborduurd
Terwijl ik op reis was naar Basel, Turijn en Zürich zijn er uiteraard ook een paar steekjes gezet. Een treinreis leent zich daar heel goed voor. In een klein doosje had ik een paar kleurtjes garen mee, een tweetal naalden, een stukje Aïda en een borduurschaartje. Op de bonnefooi heb ik steeds een stukje geborduurd aan deze ATC. De afwerking heb ik bij thuiskomst gedaan op de manier die ik in augustus omschreef.
woensdag 4 november 2026
Guarino Guarini
In Turijn zijn veel bouwwerken van de architect Guarino Guarini te zien. Hij leefde van 1624 tot 1683 en maakte prachtige barokke constructies, zoals bij de "Kapel van de Lijkwade" in het Palazzo Reale. De geometrische onderverdeling vind ik erg mooi om te zien. Misschien wel omdat ik nogal van wiskunde houd en besef hoe ingewikkeld het is om 360 graden in 6 gelijke delen te verdelen en die dan weer onder te verdelen. Dat vraagt om ongelooflijk vakmanschap van de bouwers.
Ik houd van de stijl, die je kunt zien als "streng". Complex, maar zonder bogen en krullen. Op een zelfde manier ben ik ook een liefhebber van de barokmuziek van Bach, al leefde die later. Het vele zwarte marmer oogt donker, toch is het naar mijn smaak hier op zijn plaats.
Over die kapel valt trouwens meer te melden. Om te beginnen is de lijkwade tegenwoordig te vinden in de dom van Turijn, niet in het koninklijk paleis. Wel is de kapel oorspronkelijk gebouwd voor de lijkwade in opdracht van het huis van Savoye.
In 1997 was er een felle brand in de kapel, waarbij die grotendeels afbrandde. Er volgde een zeer langdurige, knappe reconstructie. Ruim 20 jaar later werd de "Cappella della Sacra Sindone" heropend. De lijkwade werd inmiddels bewaard onder speciale omstandigheden in de dom.
Het is geen wonder dat er sindsdien regelmatig een ontruimingsoefening in het Palazzo Reale is, onder andere tijdens mijn bezoek. Gelukkig was het stralend weer en mochten we na 10 minuten opnieuw naar binnen.
Het is geen wonder dat er sindsdien regelmatig een ontruimingsoefening in het Palazzo Reale is, onder andere tijdens mijn bezoek. Gelukkig was het stralend weer en mochten we na 10 minuten opnieuw naar binnen.
Abonneren op:
Posts (Atom)




















































